Мегамед+ · Здравје и превенција
Октомври
Месец на свесност за ракот на црниот дроб
Октомври е светски признат како Месец на подигнување свесност за ракот на црниот дроб за да се овозможи превенцијата, раното откривање и поддршката на пациентите.
01 · Причини и ризик-фактори
Како се формира рак на црниот дроб и кои се главните причини:
Ракот на црниот дроб настанува кога во клетките на црниот дроб ќе се појават мутации во ДНК, што предизвикува нивно неконтролирано растење и создавање тумор.
Главни причини и фактори за рак на црн дроб се:
Хронични вирусни инфекции
Долготрајната инфекција со хепатитис Б (HBV) или хепатитис Ц (HCV) е водечка причина во светот, бидејќи доведува до континуирано воспаление и оштетување на црниот дроб.
Цироза на црниот дроб
Околу 80% до 90% од луѓето со примарен рак на црниот дроб (хепатоцелуларен карцином) имаат цироза, состојба каде што здравото ткиво на црниот дроб се претвора во лузни од долготрајна повреда.
Прекумерна употреба на алкохол
Пиењето големи количини алкохол ги оштетува клетките на црниот дроб со текот на времето и го зголемува ризикот од цироза и рак.
Замастен црн дроб и метаболички синдром
Неалкохолниот замастен црн дроб (NAFLD), дебелината и дијабетесот тип 2 се сè почести фактори кои придонесуваат за стрес на клетките на црниот дроб и рак.
Наследени медицински состојби
Ретки генетски болести – како што се хемохроматоза (премногу железо складирано во телото) или Вилсонова болест – можат да предизвикаат лузни на црниот дроб.
Афлатоксини
Изложеноста на афлатоксини (отрови што предизвикуваат рак) произведени од мувла што расте на неправилно складирани житарки, кикирики и пченка, го зголемува ризикот.
Хемиска изложеност
Контактот на работното место или околината со токсични супстанции како винил хлорид или арсен ја оштетува ДНК-та на црниот дроб.
Пушење и начин на живот
Употребата на тутун – особено во комбинација со прекумерна консумација на алкохол – дополнително го забрзува оштетувањето на клетките на црниот дроб.
02 · Симптоми
Симптоми за рак на црниот дроб:
Ракот на црниот дроб често не покажува симптоми во раните фази.
Како што напредува болеста, знаците може да вклучуваат:
- Губење на телесната тежина без намера за тоа, или губење на апетитот.
- Тапа болка или непријатност во горниот десен дел на стомакот, или во близина на десната плешка.
- Отечен стомак или тврда грутка што може да се напипа под ребрата, од десната страна.
- Пожолтување на кожата и на белките на очите.
- Гадење, повраќање или чувство на силна исполнетост (ситост) по консумирање само мал оброк.
- Постојан замор, општа слабост или благо покачена телесна температура.
- Темна урина (со боја на чај) и бледа, кредаста или сивкаста столица.
- Упорно чешање на кожата предизвикано од наталожување на билирубин.
- Проширени вени на стомакот кои се видливи низ кожата, или појава на необични модринки и крварења.
03 · Рано откривање
Како се открива рак на црниот дроб:
Редовната контрола е многу важна за рано откривање на болеста.
Снимањето е обично примарен начин на кој лекарите ги откриваат и дијагностицираат туморите на црниот дроб, со помош на:
ЕХО Дијагностика
Скенирање со помош на звучни бранови за проверка на црниот дроб за израстоци или промени во големината.
Компјутерска Томографија
Специјализирано рентгенско снимање (често повеќефазно скенирање со контрастна боја) кое создава детални 3Д слики од црниот дроб за мерење на големината, локацијата и ширењето на туморот.
Магнетна Резонанца
Користи магнети и радио бранови за да обезбеди јасни слики од меките ткива и крвните садови, што често може да потврди рак на црниот дроб без потреба од биопсија.